Alles over powermeters op racefietsen

Er zijn verschillende gadgets op de markt om je fietsprestaties te volgen. Fietscomputers zijn vooral populair voor gerichte training. Moderne apparaten meten niet alleen snelheid, hoogte of tijd. Met behulp van extra sensoren kan ook de cadans of de hartslag, en dus de polsslag, worden bepaald. De verzamelde gegevens maken het gemakkelijker om de prestaties tijdens de training te volgen en te verbeteren. Sporters hechten vaak veel belang aan hun hartslag. Vooral de hartslag wordt echter sterk beïnvloed door externe factoren. Het is effectiever zich te oriënteren op de geleverde prestatie. Dit kan worden gemeten met behulp van een vermogensmeter. In het wegwielrennen geniet dit hulpmiddel al geruime tijd grote populariteit. Vanwege de nauwkeurige meetmethode en de goede vergelijkbaarheid met andere wegrenners vertrouwen professionals al lang op dit type trainingscontrole. Ook op een MTB kan een vermogensmeter de moeite waard zijn. De meest gestelde vragen over vermogensmeters worden hier beantwoord.Wat is een vermogensmeter?Een powermeter is een vermogensmeter. Hij meet hoeveel watt er tijdens het fietsen wordt opgewekt. Dit gebeurt in real time. Het opgewekte vermogen tijdens het trappen is de kracht die bij het trappen wordt uitgeoefend en de frequentie waarmee getrapt wordt. De cadans betekent het aantal omwentelingen van de pedalen per minuut. De powermeter meet dus kracht en cadans, en vervolgens berekent een fietscomputer het vermogen. Er zijn verschillende soorten powermeters die op een racefiets gemonteerd kunnen worden. Vermogensmeting door een powermeter is bijzonder betrouwbaar omdat factoren als de helling of daling van de route en tegenwind niet relevant zijn voor de meting. Alleen het vermogen dat de renner op de pedalen zet en bij welke snelheid telt. De watt-meting is zeer nauwkeurig.Wanneer is een vermogensmeter de moeite waard?Als je graag gegevens verzamelt tijdens het fietsen en die ook gebruikt om trainingsdoelen te bereiken, gebruik je daarvoor meestal een fietscomputer. Fietscomputers meten verschillende waarden zoals gemiddelde snelheid, tijden, hoogte en nog veel meer. Veel apparaten kunnen ook achteraf worden uitgerust met extra sensoren die bijvoorbeeld cadans of hartslag kunnen meten.Vooral de hartslag moet niet gezien worden als maatstaf voor het volgen van de training. Onze hartslag is immers afhankelijk van allerlei invloeden van buitenaf, zoals de temperatuur, of individuele factoren als voedselinname of gemoedstoestand. Tijdens een wedstrijd zijn we bijvoorbeeld bijzonder nerveus, wat zichtbaar is in onze hartslag. Bovendien is er een tijdsverschil tussen de belasting en de hartslag. Vooral bij intervaltraining valt op dat de hartslag pas na de hoge belasting zijn piek bereikt. De hartslag is daarom geen betrouwbare bron van gegevens voor het ontwerpen van je eigen training. Het vertelt ons eerder hoe het lichaam reageert op belasting. Ook het herhaaldelijk bereiken van een bepaalde gemiddelde snelheid is geen volwassen trainingsstrategie. Evenzo is snelheid nauw verweven met andere factoren zoals de helling, de hellingsgraad van het parcours of tegenwind. Hoeveel vermogen er werkelijk wordt geproduceerd, wordt door de powermeter weergegeven zonder tijdsvereffening. Ook de rusttijden worden gemeten. Als je stopt met trappen bergafwaarts, is er geen trainingseffect. Als je echter je hartslag of gemiddelde snelheid in de gaten houdt, is dit niet merkbaar. De powermeter daarentegen onthult de waarheid.Het rijden kan zo heel precies en objectief worden gestuurd, of het nu tijdens een training of een wedstrijd is. De extra meting van de hartslag is nog steeds zinvol voor fietsers om een gevoel te krijgen voor hoe de trainingsintensiteit aanvoelt. Tijdens een triatlon bijvoorbeeld kun je beter afgaan op je lichaamsgevoel en de beschikbare energie beter beheren. Dat vereist ervaring met de prestatie en het lichaamsgevoel dat daarbij heerst. Om de eigen prestaties te verbeteren is het daarom raadzaam de documentatie van gegevens te ondersteunen met een vermogensmeter. Dankzij het steeds grotere aantal powermeters dat wordt aangeschaft, zijn ze sinds enkele jaren betaalbaar en niet langer voorbehouden aan professionals. Een vergelijking met andere racefietsers is ook haalbaar op basis van het vermogen. Ook de vergelijking met de eigen eerdere training moet niet worden onderschat. Een vergelijking van de hartslag zou immers altijd zeer onnauwkeurig zijn door de vele bepalende factoren.Een vermogensmeter helpt ook om erachter te komen wat voor type atleet je bent. Sommige fietsers zijn beter in sprinten, anderen zijn van nature getalenteerder in langeafstandsfietsen. Een vermogensmeter is niet alleen zinvol voor racefietsers. Ook geïnteresseerde mountainbikers kunnen er hun prestaties mee meten. Dit is vooral de moeite waard vanwege het vaak grote aantal beklommen hoogtemeters. Vermogensmeters kunnen ook bevestigd worden aan een gravelbike of e-bike. Het spannende van een vermogensmeter is niet alleen het meten van prestaties om een trainingsdoel na te streven. Er kan tijdens de rit ook nieuwe motivatie ontstaan door tegen jezelf te strijden. De kans is veel groter dat je jezelf tot het uiterste drijft dan dat je puur op je gevoel traint. Overigens kan een vermogensmeter ook nuttig zijn op een roltrainer. Ook als je binnen traint, wil je meestal je prestaties in de gaten houden. Vooral de afgelegde afstand op een roltrainer kun je beter bepalen met een vermogensmeter.Hoe werkt een vermogensmeter?Er zijn verschillende soorten vermogensmeters. De cadans kan worden gemeten door een magneet op de trapas en een sensor op de kettingkast of elektronisch door de lengte van de opgewekte sinusgolf te bepalen. De kracht wordt meestal bepaald door zogenaamde rekstrookjes. Rekstrookjes hebben een elektrische weerstand die verandert bij vervorming. De weerstand verandert afhankelijk van hoe sterk of zwak er getrapt wordt tijdens het fietsen. De vermogensgegevens worden verzameld door de vermogensmeter en vervolgens doorgestuurd naar de fietscomputer. Hier worden ze berekend en digitaal weergegeven.Wat geeft een vermogensmeter aan?Een vermogensmeter kan vermogen op verschillende manieren weergeven. Eerst en vooral kan het huidige vermogen in watt voortdurend bijgewerkt worden weergegeven. Het is ook mogelijk om het vermogen in intervallen van drie, tien of 30 seconden weer te geven. Hierdoor fluctueert het niet zo sterk. De cadans moet door de vermogensmeter worden bepaald, omdat die een essentiële waarde is voor het bepalen van het vermogen. Traptijd en trapindex kunnen ook worden afgeleid uit de cadans. De traptijd is de totale fietstijd minus de rolfasen waarin niet getrapt werd. De trapindex geeft de correlatie weer tussen de totale fietstijd en de rolfasen als percentage. Na een training kunnen ook het maximale vermogen en het gemiddelde vermogen worden opgeroepen. Het is belangrijk dat het gemiddelde vermogen ook nulwaarden bevat. Dit kan in het menu worden geselecteerd. Vooral op routes met frequente hoogteveranderingen, omdat anders alleen het tijdens de klim verbruikte vermogen in aanmerking wordt genomen, maar niet het stationaire vermogen tijdens de afdaling. Zo kan de gemiddelde waarde vertekend worden.De zogenaamde FTP-waarde, ook wel functional threshold power value genoemd, betekent het hoogste vermogen dat tijdens een rit van een uur kan worden volgehouden. Deze FTP-waarde kan gebruikt worden om trainingszones af te leiden. Bijvoorbeeld in welk gebied je actief regenereert tijdens de rit, wanneer je je basisuithoudingsvermogen traint, waar je lactaatdrempel ligt of wanneer je in de anaerobe zone rijdt. Dit ondersteunt gerichte training. Immers, noch een te inspannende noch een te rustige training verbetert de prestaties. Dus als je een trainingsplan volgt, krijg je daar de relevante gegevens voor. Ook met slechts een paar uur per week op de fiets kun je efficiënt trainen. De zogenaamde Training Stress Score wordt op de Strava app ook wel trainingsbelasting genoemd. Dit verwijst naar de rustperiode waarin het lichaam moet herstellen van de training. De gemeten hartslag en vermogen worden in relatie gebracht met de FTP-waarde. De rustperiode is bijzonder belangrijk voor het bereiken van een trainingseffect. Gedurende deze tijd regenereren en bouwen de spieren zich op. Met de vermogensmeter van de racefiets kun je de prestaties van verschillende sporters bijzonder goed vergelijken. Dit komt door de weergave van gewichtgerelateerd vermogen, d.w.z. watt per kilogram.Met powermeters die aan beide zijden meten, kunnen extra waarden worden gemeten. TE, oftewel torque effectiveness, staat voor koppeleffectiviteit. Positief en negatief koppel worden meegenomen in de evaluatie. Elk been wordt afzonderlijk berekend. Het positieve koppel betekent de kracht die het pedaal naar beneden duwt. Het negatieve koppel betekent de tegenkracht van het achterste been. De pedaalsoepelheid geeft aan hoe soepel het trappen gaat. De balans laat afzonderlijk zien hoe de verdeling van de totale kracht van beide benen varieert.Welke vermogensmeters zijn er?Er zijn verschillende soorten vermogensmeters op de markt. Vermogensmeters kunnen aan één of beide zijden meten. Eenzijdige meting gebeurt meestal door een sensor aan de linkerkant van het pedaal of de crankarm. Een tweezijdige meting wordt uitgevoerd door twee van elkaar onafhankelijke sensoren. Een tweezijdige meting is nuttig om te herkennen welk been krachtiger is. Deze onbalans kan verschillende oorzaken hebben. Verschillende lengte benen, verschillend ontwikkelde spieren of een heupafwijking zijn anatomisch bepaalde redenen. Ook uitputting tijdens het fietsen kan de onbalans vergroten. Bij een eenzijdige meting worden de waarden vaak verdubbeld om het andere been te bepalen. Dit resulteert in onnauwkeurige vermogensmetingen. Vermogensmeters met een eenzijdige meting zijn meestal minder duur. Meetfouten en storingen door twee sensoren zijn ook waarschijnlijker bij tweezijdige meting. De verschillende typen vermogensmeters worden hieronder gepresenteerd.Vermogensmeter pedalenVermogensmeterpedalen zijn vermogensmeters op het pedaal. De kracht die bij het trappen op de pedalen wordt uitgeoefend kan worden gemeten en samen met de cadans in vermogen als watt worden berekend. De installatie is vrij eenvoudig. Dit betekent dat de vermogensmeterpedalen ook snel uitgewisseld kunnen worden tussen verschillende fietsen. Vermogensmeterpedalen passen meestal op moderne cranks, zodat er geen problemen zouden moeten zijn bij de montage. De pedalen zijn echter zwaarder door dit type vermogensmeter. Dit komt door de spanningsmeters die nodig zijn om het vermogen te bepalen, evenals de batterij. Voordat ze zo'n pedaalsysteem kopen, moeten rijders van clipless schoenen echter uitzoeken of de pedalen compatibel zijn met de schoenplaatjes. De prijs van vermogensmeterpedalen met een sensor begint bij ongeveer € 400. Voor een dubbelzijdige meting kan de prijs twee keer zo hoog zijn.Vermogensmeter op de crankVermogensmeters kunnen het vermogen op één of beide crankarmen meten. Het vermogen wordt hier ook gemeten via rekstrookjes. Vermogensmeters op de crank zijn erg licht. Omdat het bij fietsen gaat om elke gram die je van je beste tijd kan afhouden, maakt dat dit type vermogensmeter bijzonder aantrekkelijk. Bovendien worden ze in vergelijking met andere vermogensmeters niet als bijzonder duur beschouwd. Helaas komt het voor dat sommige vermogensmeters aan de crank niet compatibel zijn met de frames van oudere fietsen. Daar moet je dus op letten voordat je tot aanschaf overgaat. Let er bij de eenzijdige versie van de vermogensmeter op de crank op dat de crankarm op het crankstel past. De crankarm moet dezelfde lengte hebben als de crankarm aan de andere kant zonder vermogensmeter. In het geval van de dubbelzijdige versie moet het crankstel inclusief powermeter op de trapas van de fiets passen. Per kant varieert de prijs van de vermogensmeter op de crank tussen ca. 200€ en 800€. Dit betekent dat ze meestal iets goedkoper zijn dan de powermeter pedalen.Spider-PowermeterDit type vermogensmeter komt waarschijnlijk het meest voor. De spanningsmeters die het vermogen meten zitten in de krukspin. De crankspin wordt ook wel spin genoemd. Spider vermogensmeters zijn er in verschillende maten en vormen. Zo is er voor elke trapas en alle kettingbladen een model te vinden. Professionele sporters vertrouwen al lang op deze methode van vermogensmeting. Dit komt door de nauwkeurigheid die spider vermogensmeters garanderen. Ze worden ook beschouwd als bijzonder duurzaam. Spider powermeters zijn echter niet zo gemakkelijk te verwisselen als bijvoorbeeld powermeter pedalen. Dit betekent dat ze niet noodzakelijkerwijs op verschillende fietsen gebruikt kunnen worden voor training. Dit komt ook door de beperkte compatibiliteit van spider powermeters. Ze moeten relatief precies worden afgestemd op je eigen fiets. Daarom is het belangrijk om voor de aankoop na te gaan of de spider powermeter compatibel is met de crank en de diameter van de boutcirkel. Qua prijs kun je rekenen op een bedrag tussen € 400 en € 600. Spider powermeters zitten dus in de middenklasse.Waar moet ik op letten als ik een vermogensmeter koop?Voordat je een vermogensmeter koopt, moet je bedenken of je de voorkeur geeft aan eenzijdige of tweezijdige meting. Dit heeft invloed op het type meting dat je in apparaten moet zoeken. Hoeveel je bereid bent te betalen kun je ook vooraf overwegen. De vermogensmeter moet ook compatibel zijn met je eigen fietscomputer. Bij fietsen telt elke gram gewicht om tot de beste prestaties te komen. Daarom is het ook belangrijk om het gewicht van de vermogensmeter te controleren voordat je hem koopt, zodat je je achteraf niet ergert.Wat zijn de populaire modellen vermogensmeters?Zoals met alle onderdelen en gadgets voor de fiets, kristalliseren bijzonder goede producten na enige tijd op de markt. Er zijn ook enkele fabrikanten die staan voor hoge kwaliteit. Een paar daarvan staan hieronder vermeld. Er wordt echter geen aanspraak gemaakt op volledigheid.Vermogensmeter pedalenFavero Electronics is een Italiaanse fabrikant. Het heeft de Assioma Uno of Assioma due power meter pedaal op de markt, dat vooral opvalt door zijn lage gewicht. Assioma uno meet aan één kant, Assioma due aan beide kanten. Ook Garmin biedt goede vermogensmeterpedalen. De Garmin Rally en de Garmin Vector pedalen zijn populair. Wahoo of Powertap bouwen ook populaire powermeter pedalen. Wahoo biedt modellen als de Powrlink zero. Het merk Look is vrij onbekend bij het grote publiek. De Look Keo pedalen vertrouwen op SRM elektronica en bieden hoge kwaliteit.Vermogensmeter op de crankStages Cycling is een Amerikaans bedrijf en wordt beschouwd als een van de bekendste bedrijven voor de fabricage van crankstellen. Ze zijn compatibel met crankstellen van de grootste onderdelenfabrikanten. Het maakt niet uit of het gaat om Shimano, Campagnolo, Sram of Cannondale. De vermogensmeters zijn zowel aan één kant als aan beide kanten verkrijgbaar. De vermogensmeters van States Cycling hebben een lange levensduur van de batterij. Andere fabrikanten van powermeters op de crank zijn Shimano zelf, maar ook 4iiii Innovations, Pioneer of Rotor. 4iiii biedt bijvoorbeeld de Precision powermeter aan. Ook de Sram dub serie is een bekende powermeter serie voor op de crank. Power2max maakt dubbelzijdige powermeters voor de crank. De Shimano Dura-Ace is waarschijnlijk een van de meest voorkomende dubbelzijdige crankstellen met een powermeter. Er zijn ook crankarmen met powermeters voor de Shimano 105 of Shimano Ultegra. De Sram rival assen kunnen worden aangevuld met een geschikte powermeter, evenals de Sram red. Rotor biedt de Rotor inpower of 2inpower aan als powermeter op de crank.Spider-PowermeterSRM staat voor Schoberer Rad Messtechnik. Zij maken vooral spinvermogensmeters. De SRM Origin is vooral interessant omdat hij veel mogelijkheden biedt voor een eigen configuratie. Zowel de spindel als de crank en de kettingbladen kunnen worden aangepast aan je eigen behoeften. Dit betekent dat je het juiste model kunt kiezen voor je eigen fietsframe en trapas. Rotor, FSA of Quarq maken ook uitstekende spider power meters. Niet te verwarren met SRM is het merk Sram. Dat produceert ook goede spider power meters zoals de Sram AXS. Het bedrijf Rotor heeft bijvoorbeeld de INspider powermeter op de markt.